Halı Sözlüğü

Herkes en güzel halılara sahip olmak ister. Tabi ki en güzel, en değerli halılar el dokuma halılardır. El dokuma halılar da kendi aralarında pek çok türe ayrılır. Genellikle dokundukları bölgenin adı ile anılırlar ( Hereke, Uşak vb ).

İyi bir halı almak için ise halıdan anlamak gerekir. Halı konusunda yeterince bilgi sahibi olmayanlar kötü niyetli satış görevlileri tarafından çoğu zaman kandırılmaktadır. Bu nedenle sizler için küçük bir halı sözlüğü hazırlamak istedik. Bu sayede halı almaya gittiğinizde görevlilerin söylediklerini daha iyi anlayabilmenizi umuyoruz.

Belli başlı halı terimleri:

HALI

ÇÖZGÜ: Halı okunan tezgahta yer alan dikey olarak gergin bir şekilde çekilmiş ipler.

ATKI: Her düğüm ( ilmek ) sırasından sonra düğümleri daha sağlam ve sabit yapmak için çözgü iplerine dik ( yere paralel ) şekilde atılan yatay ipler.

DÜĞÜM: Çözgü iplerine atılan ilmeklerdir. Hav yüksekliği bu düğümlere bağlıdır. Çeşitli düğümler mevcut olup, bazı düğüm teknikleri ile dokunan halılar daha pahalıdır.

 HAV: Düğümlerin uzunluğudur.

SAÇAK: Halının her iki ucunda yer alan ve açıkta kalan çözgü uzantılarıdır. Zaman zaman çeşitli metodlarla kapatılır.

ZEMİN: Zemin halının ana alanıdır. Ana motifin yer aldığı halının merkezi ve çevresi olarak da tanımlanabilir.

BORDÜR: Zemini çevreleyen çerçevedir. Modern halılarda bulunmayabiliyor ancak geleneksel el dokuma halılarda kesinlikle vardır.

MADALYON: Madalyon çeşitli geometrilere sahip olabilen temel motiflerdir. Genelde halının merkezinde yer alır.

ABRAJ: Abraj bir el dokuma halıda istenmez. Günümüzde dokunan halılarda abraj pek görülmez. Abraj halıda kullanılan ipliklerdeki renk tonu farklılığıdır. Buna eski zamanlarda halı bitmeden ipin bitmesi ve bu nedenle boyanmas dahil yeni ip üretilmesi sırasında ilk üretilmiş ipin rengi ile sonraki ipin rengi arasında ister istemez renk tonu farkının bulunması neden olmaktaydı. Ancak günümüzde kullanılan ileri teknikler sayesinde bu renk tonu farklılığına pek rastlanmaz.